Tatrzański Pejzaż

Punktem wyjścia były góry: ich romantyczna głębia, ostre geometrie i otulająca cisza. Mieszkańcy, którzy przeprowadzili się z Krakowa w okolice Warszawy, chcieli zachować w domu pamięć Tatr. Zależało im na atmosferze naturalnej głębi, ciszy i tajemniczości — wrażeniu obcowania z potężną architekturą natury, której skala i kształty zachwycają od wejścia i przeobrażają codzienną komunikację we wrażenie podróży.

Siła holistycznego oddziaływania estetycznego i budowania unikalnej atmosfery wnętrza leży w sumie subtelnych, metaforycznych bodźców. Zmysły samodzielnie wywodzą skojarzenia: w naszych umysłach mimowolnie powstają interpretacje cieni, kształtów, struktur i temperatury barw, dzięki czemu postrzegamy otoczenie w sposób głębszy, pozwalając jakościom zmysłowym oddziaływać na układ nerwowy, a tym samym emocje i stany.

Decydującym czynnikiem w budowie atmosfery stała się skala rzeźbiarskich elementów wykonanych z drewna o różnych odcieniach i strukturach otulających wnętrza. Ciemne, sękate, rozległe płaszczyzny szaf w jednym ciągu komunikacyjnym, geometryczna, trójwymiarowa ściana salonu przywodząca na myśl plastry miodu w mglistym szafirowym odcieniu czy ukośny rysunek zagłówka łóżka złożony z sosnowych listewek, antykowana deska podłogowa o wyraźnej strukturze ułożona w jodełkę, przywołują atmosferę gór znacznie wyraziściej i plastyczniej niż dosłowne, wizualne przedstawienie gór na obrazie.

Mineralne szarości, zgaszone błękity i warstwy pejzażu nadają wnętrzu głębię. Jasne siedziska, miękkie tkaniny i ciepła faktura drewna sprawiają, że ta wizualnie chłodna i ostra kompozycja pozostaje bliska i ciepła w kontakcie zmysłowym.

Najważniejsza zmiana zaczęła się od układu. Apartament skomponowano z dwóch niezależnych mieszkań o powierzchni około 50 m² każde. Zakrzywiona bryła budynku ustawiła część ścian zewnętrznych pod kątami innymi niż proste. W niewielkich lokalach znacząco utrudniłoby to ustawienie mebli i logiczny podział funkcji, zwłaszcza przy dużej ilości okien pod różnymi kątami, które ograniczały możliwości wyznaczania ścian działowych.

Złożenie tych problematycznych powierzchni w jedną otworzyło nową perspektywę i pozwoliło pomyśleć je inaczej. Ukośne kierunki włączyliśmy w kompozycję kolejnych planów, a regularną, rozbudowaną w jednym ciągu zabudowę meblową wykorzystaliśmy jako naturalną granicę strefy dziennej (świetlnej) i sanitarnej (niewymagającej dostępu do światła). Porządkując relacje przestrzenne w innej osi odniesienia niż zaplanował je deweloper, utworzyliśmy czytelny, harmonijny plan o wysokim potencjale elastyczności, a tym samym funkcjonalnie powiększyliśmy przestrzeń o 4 m².

Zamknięcie drzwi pozwala wydzielić trzy odrębne pomieszczenia. Ich otwarcie przywraca ciągłość apartamentu i otwiera długie perspektywy pomiędzy strefami. Dzięki temu apartament pozwala na swobodę bycia razem, a jednocześnie możliwość oddzielenia miejsca pracy i odpoczynku. Taki układ odpowiada potrzebie poczucia swobody – zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz – oraz elastycznych zmian codziennego życia bez narzucania sztywnego sposobu użytkowania.

Rozmieszczenie funkcji odpowiada wędrówce słońca. Kuchnia i jadalnia znajdują się od wschodu, część wypoczynkowa i biuro od południa, a główna sypialnia od zachodu. Poranne światło towarzyszy śniadaniu; południowe obejmuje miejsca aktywności i odpoczynku. Wieczorem zachodnia ekspozycja nadaje sypialni kameralny nastrój.

W części wspólnej centralnym miejscem spotkań jest stół znajdujący się pomiędzy wyspą kuchenną, biblioteką oraz sofą. Dwie lekkie, akustyczne lampy nadają lekkości kompozycji dębowych mebli jadalnianych, a wyspa o miękkim obrysie pozwala na łączenie codziennego przygotowywania posiłków z miejscem spotkań. Mocnym punktem salonu jest fornirowany regał o żywym niebieskim wybarwieniu, który przechowuje dzieła literatury światowej i pozycje poświęcone historii sztuki.

Główna sypialnia łączy się z otwartą łazienką wyposażoną w saunę i wannę z wodą lodową. Górska inspiracja zyskuje tu wymiar bezpośredniego doświadczenia: ciepła, chłodu, ciszy i kontaktu z materiałem. Ta część apartamentu została pomyślana jako osobista strefa odpoczynku, przywołująca atmosferę kameralnego spa w górach.

Pejzaż za łóżkiem otwiera horyzont na wysokości spojrzenia. Jego warstwowy rysunek spotyka się z ukośną linią zagłówka, a zgaszone błękity i szarości prowadzą ku ciemniejszej strefie kąpielowej. Grafitowa wanna, blat z dwiema umywalkami, ciepła zabudowa i precyzyjnie rozmieszczone światło w czarnym suficie nadają jej wyrazisty, lecz spokojny charakter.

Otwarcie pomiędzy sypialnią a łazienką pozwala odbierać obie funkcje jako jedną rozległą przestrzeń.

Apartament ma dostęp do dwóch niezależnych balkonów. Jeden z nich znajduje się na wysokości koron drzew, pośród sosnowego lasu z domieszką brzóz. Z tej perspektywy zieleń staje się najbliższym planem widoku. Jej obecność w oknach nadaje całemu mieszkaniu wrażenie zanurzenia w lesie.

Dwa balkony pozwalają prowadzić odrębne uprawy i tworzyć własne kompozycje roślin, dobierane do warunków każdego z miejsc. Kontakt z naturą obejmuje wówczas także pielęgnację, obserwowanie wzrostu i sezonowych zmian. Górski pejzaż we wnętrzu spotyka się z żywym, lokalnym krajobrazem tuż za dużymi przeszkleniami.

Otwock wnosi do tej opowieści własną tradycję bliskości natury. Jego rozwój jako miejscowości letniskowej i uzdrowiskowej wiązał się z sosnowymi lasami, piaszczystym podłożem i miejscowym mikroklimatem. W 1893 roku Józef Marian Geisler otworzył tu sanatorium dla osób z chorobami płuc. Leśne otoczenie stało się częścią tożsamości miasta, zapisaną również w drewnianych willach i pensjonatach.^[1]

Znaczenie lasu odczuwa się także w codziennej skali: drzewostan z podszytem osłania od wiatru oraz wpływa na temperaturę i wilgotność otoczenia.^[2] W projektu Tatrzański Pejzaż ta relacja jest wyjątkowo bliska. Korony drzew towarzyszą mieszkaniu na jego własnej wysokości, a zmieniające się światło wnosi do środka rytm lasu.

Wnętrze łączy więc dwa ważne dla mieszkańców krajobrazy: pamięć Tatr i sosnowe otoczenie nowego domu. Z tego spotkania wyrasta jego charakter — wyrazisty w geometrii, spokojny w codziennym doświadczeniu.